GTİP kodu nedir ve neden önemlidir?

GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu), her ürünün uluslararası alanda tanımlandığı 12 haneli bir numaradır. İthalat ve ihracatta uygulanacak vergi oranı, yasak ve kısıtlamalar bu koda göre belirlenir.

Gümrük işlemleri ne kadar sürer?

Belgelerin eksiksiz olması ve yeşil hat uygulaması durumunda aynı gün gümrükleme mümkündür. Muayene gerektiren işlemlerde 1-3 iş günü öngörülmektedir.

Gümrük vergisi nasıl hesaplanır?

Gümrük vergisi, ürünün CIF değeri üzerinden GTİP koduna göre belirlenen oran ile hesaplanır. Buna ek olarak KDV (%20), varsa ÖTV ve diğer harçlar uygulanır.

İthalatta hangi belgeler gerekir?

Temel belgeler: ticari fatura, çeki listesi, konşimento veya airway bill, menşe şahadetnamesi. Ürüne göre ek belgeler gerekebilir: CE belgesi, gıda analiz raporu, ithal lisansı.

Antrepo rejiminin avantajı nedir?

Antrepo rejimi, ithal edilen malların gümrük vergileri ödenmeksizin belirlenen süre boyunca gümrüklü antrepoda bekletilmesine olanak tanır. Azami 3 yıl süreyle kullanılabilir.

Gümrükte takılan yük için ne yapılır?

İlk adım takılma nedenini tespit etmektir: belge eksikliği, GTİP ihtilafı veya değer kıymet sorunu. Melz uzmanları sorunun kaynağını hızla tespit ederek çözüm sürecini başlatır.

Gümrük

GTİP Kodu Nedir? Nasıl Bulunur?

Melz Gümrük Müşavirliği · Haziran 2026 · 5 dakika okuma

İthalat veya ihracat yaparken karşılaştığınız en kritik kavramlardan biri GTİP kodudur. Doğru GTİP kodu tespit edilmeden ne ödeyeceğiniz vergiyi bilebilir ne de yasal kısıtlamaları önceden öğrenebilirsiniz. Bu rehberde GTİP kodunun ne olduğunu, nasıl bulunduğunu ve yanlış sınıflandırmanın nelere yol açabileceğini adım adım açıklıyoruz.

GTİP Kodu Nedir?

GTİP, Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu kelimelerinin kısaltmasıdır. Uluslararası alanda HS (Harmonized System) kodu olarak da bilinir. Dünya Gümrük Örgütü tarafından geliştirilen bu sistem, ticarete konu olan tüm malları 6 haneli uluslararası bir kod altında tanımlar; Türkiye'de buna 2 hane daha eklenerek 12 haneli ulusal GTİP oluşturulur.

Örnek bir GTİP: 6109.10.00.00.11 → Pamuklu, erkek/erkek çocuk tişört.

GTİP Kodu Neden Bu Kadar Önemli?

Gümrük vergisi oranı bu koda göre belirlenir.
KDV, ÖTV ve diğer harçların uygulanıp uygulanmayacağı koda bağlıdır.
Yasak ve kısıtlamalar (CE belgesi zorunluluğu, ithal lisansı, gözetim vb.) GTİP'e göre tanımlanır.
Menşe belgesi (EUR.1, A.TR) ve serbest ticaret anlaşması uygulaması GTİP'e göre yapılır.
Yanlış kod beyan edildiğinde cezai yaptırım ve ek vergi tarhiyatı söz konusu olabilir.

GTİP Kodu Nasıl Bulunur?

GTİP tespiti ürünün fiziksel özellikleri, bileşimi, kullanım amacı ve menşeine göre yapılır. Genel süreç şu şekildedir:

Fasıl (Chapter) belirleme: Türkiye Gümrük Tarife Cetveli'nde ürünün düştüğü ana bölüm bulunur (örneğin 61. Fasıl: Örme giyim eşyası).
Pozisyon ve alt pozisyon tespiti: Malın özellikleri detaylandırılarak 4 ve 6 haneli kod daraltılır.
Ulusal alt açılım: Türkiye'ye özgü 10-12 haneli tam kod tamamlanır.
Sınıflandırma kuralları kontrolü: Genel Yorum Kuralları (GYK) ve ilgili noter kararları incelenir.

💡 İpucu: Ticaret Bakanlığı'nın gumrukrehberi.gtb.gov.tr portalından ön sorgu yapabilirsiniz. Ancak resmi bağlayıcılık için Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB) başvurusu yapmanızı öneririz.

Yanlış GTİP Beyanının Riskleri

Eksik vergi ödemesi nedeniyle vergi farkı + %10-30 ceza tarhiyatı
Gümrük mevzuatı ihlali nedeniyle idari para cezası
Yasak/kısıtlamalı ürünlerde malın müsaderesi
Tekrarlayan ihlallerde AEO statüsünün kaybı
Firmaya yönelik gümrük denetimi ve soruşturma

Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB) Nedir?

Ticaret Bakanlığı'na başvurarak ürününüz için resmi GTİP tespiti yaptırabilirsiniz. BTB, 3 yıl süreyle geçerlidir ve gümrük idareleri tarafından bağlayıcı kabul edilir. Bu yöntem özellikle yüksek hacimli ve riskli ithalat kalemlerinde büyük güvence sağlar.

GTİP Kodunuzdan Emin Değil Misiniz?

Melz uzmanları ürününüzü analiz ederek doğru GTİP kodunu tespit eder, olası vergi risklerini önceden değerlendirir.

Ücretsiz Danışın