İthalatta Hangi Belgeler Gerekir?
Yurt dışından mal satın alırken en büyük engellerden biri eksik ya da hatalı belgelerdir. Gümrük sürecinde bir belgenin eksik olması tüm sevkiyatı duraksatabilir, ek maliyet ve gecikmelere yol açabilir. Bu rehberde ithalat işlemlerinde gereken temel ve ürüne özgü belgeleri kapsamlı biçimde ele alıyoruz.
Temel Belgeler (Her İthalatta Gerekli)
| Belge | Açıklama | Kimden Alınır? |
|---|---|---|
| Ticari Fatura | Malın satıcısı tarafından düzenlenen, fiyat, miktar ve tarafları gösteren belge. Orijinal veya noter onaylı sureti gereklidir. | Yabancı satıcı |
| Çeki Listesi (Packing List) | Kolilerin ağırlığını, hacmini ve içeriğini gösteren liste. Muayene ve eşleştirme için zorunludur. | Yabancı satıcı |
| Konşimento (B/L) | Deniz taşımacılığında taşıyıcı ile yük sahibi arasındaki sözleşme belgesi. Malın tesliminde aslı gerekmektedir. | Nakliye şirketi |
| Airway Bill (AWB) | Hava taşımacılığındaki konşimento karşılığı. Konşimentodan farklı olarak ciro edilemez, isimli belgedir. | Havayolu şirketi |
| Menşe Şahadetnamesi | Malın hangi ülkede üretildiğini belgeleyen ticaret odası onaylı belge. | İhracatçı ülke ticaret odası |
Tercihli Menşe Belgeleri (STA Kapsamında)
Türkiye'nin Serbest Ticaret Anlaşması imzaladığı ülkelerden yapılan ithalatlarda standart gümrük vergisi yerine tercihli (indirimli veya sıfır) vergi uygulanabilir. Bunun için aşağıdaki belgelerden biri gerekir:
- EUR.1 Dolaşım Belgesi: AB ve pek çok STA ülkesiyle ticarette kullanılır.
- A.TR Dolaşım Belgesi: Yalnızca AB–Türkiye Gümrük Birliği kapsamındaki sanayii ürünlerinde geçerlidir.
- Form-A (GSP): Gelişmekte olan ülkelerden yapılan ithalatlarda tercihli tarife için kullanılır.
- Fatura Beyanı: Belirli limitin altındaki sevkiyatlarda EUR.1 yerine kullanılabilir.
Ürüne Özgü Ek Belgeler
| Belge | Hangi Ürünlerde Gerekir? |
|---|---|
| CE Uygunluk Belgesi | Elektrikli/elektronik ürünler, makineler, oyuncaklar, tıbbi cihazlar |
| Gıda Analiz Raporu | Gıda maddeleri, tarım ürünleri, katkı maddeleri |
| CITES Belgesi | Nesli tehlike altındaki türlerden elde edilen ürünler |
| İthal Lisansı | Kontrollü madde ve ürünler (Bakanlık iznine tabi) |
| Gözetim Belgesi | Gözetim kapsamındaki ürünler (akreditif/sigorta gibi ön izin) |
| Radyasyon Belgesi | Japonya, Ukrayna ve bazı nükleer kaza geçmiş ülkelerden gelen ürünler |
| Helal / Koşer Sertifikası | Bazı gıda ürünleri (isteğe bağlı veya pazar gerekliliği) |
⚠️ Dikkat: Belge eksikliği halinde gümrük idaresi malı serbest bırakmaz. Eksik belgenin tamamlanması için genellikle 30 günlük süre tanınır; bu sürede antrepo maliyetleri alıcıya aittir.
Sigorta Belgesi
CIF (Cost, Insurance, Freight) teslim koşulunda satıcı sigortayı karşılar ve poliçeyi alıcıya devreder. FOB veya EXW koşullarında ise alıcının kendi sigorta poliçesini düzenlemesi gerekir. Gümrük kıymeti CIF değeri üzerinden hesaplandığından, sigorta değerinin doğru beyan edilmesi önemlidir.
Belge Yönetiminde Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Fatura üzerindeki HS/GTİP kodu ile beyan edilen kod uyuşmalıdır.
- Belgelerdeki para birimi tutarlı olmalıdır (TL, USD, EUR karışımından kaçının).
- Satıcı ve alıcı bilgileri belgeler arasında birebir eşleşmelidir.
- Konşimentodaki teslim yeri ile fiili giriş gümrük kapısı uyumlu olmalıdır.
İthalat Belgelerinizi Eksiksiz Hazırlayalım
Melz uzmanları tüm ithalat belgelerinizi kontrol eder, eksikleri tespit eder ve gümrük sürecinizi hızlandırır.
Hemen İletişime Geçin